Nikiszowiec – ceglana perła Katowic
Położony we wschodniej części Katowic (dzielnica Janów‑Nikiszowiec), Nikiszowiec to nie tylko fragment miejskiej mapy, ale prawdziwa podróż w czasie.
Ten zabytkowy zespół robotniczych kamienic — tzw. familoki — powstał dla górników kopalni „Giesche” (później „Wieczorek”) w latach 1908–1915, a dalszy rozwój miał miejsce w latach 1920–1924.
Projekt osiedla wyszedł spod ręki braci Emila i Georga Zillmannów, autorów również pobliskiego Giszowca. Urbanistycznie dzielnica została zaprojektowana jako samowystarczalna enklawa – z mieszkaniami, usługami, szkołą i pralnią.
Co czyni ją niezwykłą? To harmonijne połączenie funkcjonalności i dekoracji. Budynki wyróżniają się czerwonymi cegłami, łukowymi nadprożami, ozdobnymi portalami i ceramicznymi różami – detale te nadają osiedlu wyjątkowy charakter. Centralnym punktem zespołu jest monumentalny neobarokowy kościół św. Anny, którego budowę ukończono w 1927 roku.
Nikiszowiec nie jest dziś tylko pięknym świadectwem przeszłości – od 1978 roku znajduje się w rejestrze zabytków nieruchomych, a w 2011 roku został uznany za Pomnik Historii.
Przez dekady dzielnica toczyła swoje losy – była świadkiem górniczych strajków w okresie wielkiego kryzysu, dramatów II wojny światowej, a jednocześnie kolebką kultury. To właśnie tu działała Grupa Janowska – artystyczne środowisko rozwijające śląską sztukę, sięgające lat 30. XX wieku.
Dziś Nikiszowiec zachwyca turystów i twórców – to miejsce chętnie wybierane przez filmowców i fotografów, niosące ze sobą autentyczny klimat industrialnego śląskiego osiedla. Spacer między dziedzińcami, przez łukowe arkady i przed elewacje z ceglaną mozaiką róż, to okazja, by poczuć duszę Śląska i zanurzyć się w historię jego mieszkańców.